Mehmet ile tanışın, kendisi 3 vardiya çalışan bir üretim tesisinde bakım şefi olarak çalışıyor. Kendisi ekibiyle beraber üretim hatları ve yardımcı tesislerden sorumlu. Su pompalarından PLC’lere kadar her şeye ekibiyle müdahaleye hazır. Ekibi de gayet donanımlı hidrolikten, yüksek gerilime kadar her alanda bilgi sahibi olan bir ekibi var. Elektrik işlerine, baş teknisyen Kadir. Mekanik işlere Mahmut Usta bakıyor. Otomasyon kısmında ise mühendis Murat var.

Her biri ekiplerinde 5’er kişi ile çalışıyorlar. Yenisiyle eskisiyle 19 kişiler. 19 kişi, 450 kişinin çalıştığı bu fabrikada tüm bakım-onarım yükünü üstleniyor. Fabrikanın ise asla durmaması lazım. Bunu sağlamak için bakım ekibi; tüm haftalık, aylık, 3 aylık ve senelik bakımları her ekipmana yapıyorlar. Hatta şüphelendiklerinde fazlasını da yapıyorlar. Çünkü o ekipmanlardan herhangi birinin durması bile üretimi durdurabiliyor.

Diğer taraftan ise tüm bakımlara rağmen yine makina arızaları yaşanıyor. Bu sefer de bakım ekibine “onarım” işleri de çıkıyor. Bu arızaların kimi zaman kaynağı ömrünü erken tüketen bir rulman, kimi zaman ayarı bozulan bir kaplin, kimi zaman izolasyonu zarar gören bir pano, kimi zaman ise operatör hatası. Tüm bunlar olduğunda ise bakım ekibi ne olursa olsun müdahale etmek zorunda. Bir mesai vakti, mesai sonrası yahut bayram vakti. Ekip gidip bu oluşan arızaya müdahale edip dakikalık duruşta bile on binlerce dolar kaybeden bu fabrikayı tekrar ayağa kaldırmak zorunda.

Tüm bunların önüne geçmek için ise en verimli çözüm Endüstri 4.0’ın gelmesiyle daha da ön plana çıkan; online durum takip ve kestirimci bakım sistemleri. Yani Mehmet, Kadir, Mahmut Usta, Murat ve ekibin geri tamamı aslında bu tip bir sistemle arızaları ön görüp, bozulan bir cihazı onarmaktan hatta yerine yenisini koymaktansa, arızalanmadan bakımını yapıp hem cihazı kurtarabilir hem de on binlerce dolara mal olan duruşların önüne geçebilir. Bu konu onların aklında net olsa da bunu üst yönetime iletmekte her zaman doğru iletişimi sağlayamıyorlar.

Bu yazımızda Mehmet ve ekibinin yerinde olan tüm bakımcılar için üst yönetime online kestirimci bakım ve durum izlemenin (condition monitoring) faydalarını yöneticilerine nasıl anlatacaklarını 6 maddede özetledik.

1.Duruş Maliyetlerini Hesaplayın

Yöneticileriniz, sizin konunuzu sizden iyi bilmeyebilir. Sizler için çok açık olan gerçekler, onlar için net olmayabilir. Odakları gereği şirketlerini ileri götürecek eylemlerden ve içinde bulunduğunuz oluşumun tamamından sorumludurlar. Bundan dolayı faydayı net anlatmak çok önemlidir.

Kurdurmak istediğiniz sistemin kendisini amorti etmesi tek bir arızanın önüne geçmesiyle sağlanmış olacak olsa bile duruşlarda ortaya çıkan enerji, personel ve hammadde kayıplarından bahsedin. 10.000 USD’lik bir sistemin aslında senede bir kaç saat duruşun önüne geçmesiyle 100.000 USD’nin üzerinde bir kaybın önlenebileceğini bilmesi konuya bakışını çok değiştirecektir.

2.Artan Üretim Kapasitesini Vurgulayın

Saatlik 1000 parça ürün üreten bir tesisin 1010 parçaya çıkması o işletme için %1 üretim artışı demektir ki aynı maliyetle %1 daha fazla kazanmak kabaca civarında kar marjı olan bir işletme için karının %6.6 artmasıdır. Milyon dolarlık cirolarla çarpıldığında ise hiç azımsanmayacak bir artış elde edilmektedir. Bunun sağlanması ise senede yaşanan arıza kaynaklı duruşların sadece ’unun önüne geçmekle mümkündür.

3.Hammadde Maliyetlerini Hatırlatın

Sanayide “alırken kazanmak” eski ama hala geçerli bir kuraldır. COVID-19 pandemisiyle ortaya çıkan tedarik zincirindeki aksamalar istisnasız her sektörü etkilemiştir. Alüminyumdan çeliğe, polyesterden karbon fibere kadar pek çok ürünün fiyatı artmaktadır. Metal işleyen bir tesis ise çalıştığınız yer, eminim ki firmanın patronu her gün Londra Metal Borsası’nın websitesini ziyaret ediyordur. Pek çok ürüne baktığında ise gördüğü grafik aşağıdaki gibidir.

Grafik1: Londra Metal Borsası Alüminyum Fiyat Grafiği

Durum böyleyken bu makina arızalarından kaynaklanan düşük kaliteli üretimden ortaya çıkan hurda yahut fiyatının çok altına satılacak ikinci kalite ürünler herkesin dikkatini çeker.

4.Artacak Tesis Güvenilirliğini Anlatın

Bu sistemler size “öngörü” yapma fırsatı sunar. Bu öngörülerle siz de bir makinaya gerektiğinde müdahale ederek üretimi durdurmadan çalışmaya devam edersiniz. Bu da hem size hem de tesise olan güvenilirliği artırır. Güvenilirlik ise bir işletmenin karlılığına katkı sağladığı gibi insan kaynağının da her zaman daha verimli kullanılmasını sağlar.

5.Artan Makina Ömründen Bahsedin

Pek çok farklı araştırmada Türkiye’deki üretim tesislerinin makina parkurlarının ortalama yaşı 23-42 arasında gösterilmektedir. Üretim tesislerindeki bir ekipman yeni yahut eski de olsa, yıkıcı arızalardan kurtarıldığında kullanım ömrü uzar. Sadece balans alınarak kurtarılan bir motor ile şaft kesen asla aynı sürede doldurmayacaktır ömrünü. Ortalama 20 sene kullanılacak bir ekipmanın ömrünü 1 sene (%5) arttırmak bile ilk yatırım maliyetinin çok daha verimli kullanılması anlamına gelir.

6.Dijital Dönüşüme Hazır Olduğunuzu Gösterin

Yıllardır anlatılan Endüstri 4.0, Dijital Dönüşüm yahut farklı isimlerle anlatılan bu konsept aslında çoğu yönetici tarafından anlaşılmıştır ama beklenen şey çoğu zaman insanların buna hazır olmasıdır. İmza atılması için masalar yığılan satınalma süreçleri dijital onaylarla halledilebilir, ambar stokları kağıtlar yerine veri tabanlarında tutulabilirken ve performans verileri yazılımlarla hesaplanırken bakım süreçlerinin bunun dışında kalması düşünülemez. Fakat tüm bu teknolojilerin süreçlere entegrasyonunda temel bir faktör var; insan. En nihayetinde bu ürünleri de kullanan, süreçleri de yöneten kişiler insanlardır. Yöneticilerin bu ürün ve süreçlerin faydalarını anlamalarına rağmen onları bu yeniliklere uzak tutan kimi zaman da ekiplerinin bu teknolojilere adaptasyonları olmaktadır. Ekiplerinin bu süreçlere kolayca adapte olup fayda ve çıktı üreteceğinden emin bir yönetici bu teknolojilere yatırım yapmakta tereddüt etmeyecektir. Buna ek olarak diğer dijital platformlarla entegre olabilen bir sistem tüm bu süreçleri daha da kolaylaştıracaktır.

Sonuç

Tüm bu anlattığımız 6 maddenin özeti aslında zaten elinizde olan fayda verilerini somutlaştırmak ve kendinizden emin olmaktır. Rekabetçiliğin gün geçtikçe arttığı ve üretimin her geçen arttığı şu zamanlarda Dijital Dönüşüm pek çok avantajın anahtarı olacaktır. Bu dönüşüm süreçlerine bakım faaliyetlerini de dahil eden ekipler ve firmalar da dijital dönüşümün nimetleriyle rekabette öne geçenler olacaktır.