Bakım işlemleri, mekanik sistemlerin çalışır durumda kalmasını sağlar, ancak tüm bakım stratejileri eşit değildir. Önleyici bakım ile kestirimci bakım, her biri kendi benzersiz yöntemleri ve avantajlarına sahip iki yaygın yaklaşımdır.

Üretimin dijitalleşme sürecinin bir parçası olarak, endüstriyel Internet of Things (IoT), üretim ve endüstriyel süreçleri geliştirmek için akıllı sensörler ve yapay zeka/makine öğrenimi algoritmalarının kullanımını içerir. Her makine, titreşim, sıcaklık, voltaj, basınç, ses vb. gibi bir dizi ölçü ile iletişim kurmaktadır. Bunları anlamanın tek yolu, ham veriyi veri analizi aracılığıyla anlamlı diyagramlara dönüştürmektir. İşte tüm kestirimci bakım (PdM) konseptinin yapmaya çalıştığı budur

Preventive Maintenance

Önleyici Bakım

Önleyici bakım, düzenli olarak planlanmış muayeneleri, bakımı ve bileşenlerin değiştirilmesini içeren ekipman bakımına proaktif bir yaklaşımdır. Bu yaklaşım, ekipman arızasını, potansiyel sorunları bir arıza haline gelmeden önce ele alarak önlemeyi amaçlar. Önleyici bakımın temel amacı, ekipmanın ömrünü artırmak ve beklenmeyen arızaların olasılığını azaltmaktır. Aşınma ve yıpranma gibi ekipman arızalarının ortak nedenlerini zamanında bakım ile ortadan kaldırmayı hedefler. Önleyici bakım, doktorlardan aldığımız rutin kontroller gibi düşünülebilir. Düzenli sağlık kontrolleri potansiyel sağlık sorunlarını ciddi hale gelmeden önce tespit edip ele alabilirken, makine mühendisliğindeki önleyici bakım, işlemleri bozmadan önce ekipman sorunlarını önler.

Predictive Maintenance

Kestirimci Bakım

Diğer yandan, kestirimci bakım farklı bir yaklaşım benimser. Bakımın ne zaman gerektiğini tahmin etmek için ileri düzey izleme ve teşhis araçlarına dayanır. Sabit bir takvim yerine, ekipmanın gerçek durumuna odaklanır. Kestirimci bakım, ekipmanın ömrünü maksimize etmeyi ve bakım maliyetlerini minimize etmeyi amaçlar. Bu yaklaşım, potansiyel sorunları en erken aşamalarında tespit etmeyi hedefler, bu da hedefe yönelik bakım faaliyetlerine imkan tanır ve gereksiz bakımı azaltır. Kestirimci bakımda, sensörler titreşim, sıcaklık ve yağ kalitesi gibi çeşitli parametreleri izlemek için kullanılır. Gerçek zamanlı olarak toplanan verilerin analizi ile mühendisler, örneğin bir rulmanın ne zaman başarısız olma olasılığının yüksek olduğunu tahmin edebilirler. Bu, belirli bir bileşen için bakımı planlamalarına olanak tanır ve plansız olmayı önler.

Kestirimci Bakım ile Önleyici Bakım Arasındaki Temel Farklılıklar

Önleyici ve kestirimci bakım arasındaki temel farklar, ekipman sağlığına yaklaşımlarından kaynakların. Önleyici bakım, gerçek ekipman durumuna bakılmaksızın önceden belirlenmiş bir planı takip eden bir zaman çizelgesine dayalı bir stratejidir. Genellikle geçmiş verilere ve endüstrinin en iyi uygulamalarına dayanan düzenli muayeneleri ve bakım faaliyetlerini içerir. Öte yandan, kestirimci bakım durum temellidir. Bakımın ne zaman gerektiğini tahmin etmek için gerçek zamanlı verilere ve ileri düzey izleme araçlarına dayanır. Bu temel ayrım, önleyici bakımın biraz daha reaktif olmasına karşılık, kestirimci bakımın proaktif olması anlamına gelir.

Önleyici BakımKestirimci Bakım
YaklaşımZaman veya kullanıma dayalı planlı bakım.Gerçek zamanlı verilere dayanan durum temelli bakım.
Bakım ZamanıSabit bir program.Ekipman durumuna dayalı.
AmaçParçaları proaktif bir şekilde değiştirerek ekipman arızalarını önlemek.Bakım ihtiyaçlarını önceden tahmin etmek ve plansız duruşu minimize etmek.
Maliyet-EtkinlikGereksiz parça değişimine neden olabilir.Hedefe yönelik bakım nedeniyle genellikle daha maliyet etkin.
Teknoloji KullanımıGenellikle temel izleme ekipmanları gerektirir.İleri düzey izleme araçları ve veri analitiği gerektirir.
Endüstride UygulanabilirlikDaha az kritik ekipman veya basit sistemler için uygun.Karmaşık ve yüksek değerli makineler için ideal.
Durdurma EtkisiPotansiyel olarak daha yüksek plansız duruş.Plansız duruşu minimize eder.
Başlangıç YatırımıDaha düşük başlangıç yatırımı.Teknoloji ve eğitim için daha yüksek başlangıç maliyeti.
Veri GüvenilirliğiGerçek zamanlı verilere daha az bağımlı.Doğru ve gerçek zamanlı verilere yüksek bağımlılık.
Beceriler ve UzmanlıkTemel bakım becerileri gerektirir.İleri düzey veri analizi ve kestirimci beceriler gerektirir.
Aşırı Bakım OlasılığıSabit programlardan kaynaklanan yaygın bir sorun.Gerçek ekipman durumuna dayandığından nadir görülür.
Failure Rate-Time

Faydaların Karşılaştırılması

Önleyici bakımın kendi avantajları bulunmaktadır. Düzenli muayeneler ve parça değişimleri, ani arızaların riskini azaltarak güvenliği sağlar. Sınırlı bir ömrü olduğu bilinen kritik bileşenler veya sistemler için uygun olup, plansız duruşun önemli kayıplara neden olabileceği endüstrilerde etkilidir.

Kestirimci bakım, daha gelişmiş teknoloji ve uzmanlık gerektirse de, kendine özgü avantajlara sahiptir. Gerçek ekipman durumuna odaklanarak bakım maliyetlerini optimize etmede başarılıdır. Bu, genel ekipman etkinliğinin artmasına, işletme maliyetlerinin düşmesine ve ekipman ömrünün uzamasına yol açar.

 

FaydalarÖnleyici BakımKestirimci Bakım
Ekipman Ömrünü ArtırmaArıza öncesinde parçaların değiştirilmesi ile ekipman ömrünü uzatır.Bakım sadece gerektiğinde hedeflenerek ekipman ömrünü maksimize eder.
Durdurma Süresinin AzaltılmasıBeklenmedik arızalar ve duruş olasılığını azaltır.Sorunlara proaktif bir şekilde yaklaşarak plansız duruşu minimize eder.
Maliyet KontrolüDüzenli ve tahmin edilebilir bakım maliyetleri nedeniyle kolay bütçeleme.Hassasiyet ve azaltılmış parça değiştirmeleri nedeniyle genel bakım maliyetlerini düşürür.
Güvenliğin İyileştirilmesiEkipman arızalarının riskini azaltarak güvenliği artırır.Sorunları proaktif bir şekilde tespit ederek daha güvenli bir çalışma ortamını destekler.
Ekipman Güvenilirliği Genel ekipman güvenilirliğini artırır.Belirli sorunlara erken müdahale ederek ekipman güvenilirliğini artırır.
Üretim VerimliliğiKesintileri önleyerek daha düzenli üretim süreçlerini sağlar.Durdurmayı minimize ederek üretim verimliliğini optimize eder.
Basitlik ve TanıdıklıkKurulumu basittir, belirlenmiş takvimlere dayanır.İlk teknoloji yatırımı gerektirebilir ancak uzun vadeli faydalar sunar.
Kritik Bileşenlere UygunBilinen bakım ihtiyaçlarına sahip kritik bileşenler için uygundur.Hassasiyetin önemli olduğu karmaşık ve yüksek değerli makineler için uygundur.
Kalite ve Çıkışın SürekliliğiTutarsızlık olmadan ürün veya işlem kalitesini korur.Ekipmanla ilgili varyasyonları azaltarak ürün kalitesini artırır.
Genel Ekipman Etkinliği (OEE)Plansız duruşu ve ekipman kayıplarını azaltarak OEE’yi destekler.Durdurmayı minimize ederek, kaliteyi artırarak ve hızı artırarak OEE’yi maksimize eder.

Doğru Bakım Stratejisini Seçmek

Doğru bakım stratejisinin seçilmesi çeşitli faktörleri göz önünde bulundurmayı gerektirir. Bunlar, ekipmanın kritikliği, ekipman arızasının üretime etkisi, güvenlikle ilgili kaygıları ve düzenleyici gereksinimler içerir. Ayrıca, bakım için kullanılabilir bütçe ve veri toplama ve analiz için mevcut altyapı da karar verme sürecinde önemli bir rol oynar. İşletmelere doğru seçimi yapmalarında rehberlik etmek için yapılandırılmış bir karar verme süreci gereklidir. Bu süreç, ekipmanın kapsamlı bir değerlendirmesini, endüstri en iyi uygulamalarını ve maliyet-fayda analizini içermelidir. Önleyici ve kestirimci bakımı birleştiren bir hibrit yaklaşımın uygulanması da bir seçenek olabilir ve işletmelere her iki stratejinin faydalarını da elde etme imkanı tanır.

İlgili Bloglar